مطلب پیش نیاز :

شما با اصل آفبا آشنا هستید و با استفاده از آن می توانید به راحتی ، آرایش الکترونی اتمها را بدست آورید : مثلاً برای اتم پتاسیم ( K ) با عدد اتمی 19 ، آرایش الکترونی به صورت 1s²,2s²,2p⁶,3s²,3p⁶,4s¹ است . که در تمامی آرایشهای الکترونی اتمها توانهای s,p,d,f نشان دهنده تعداد الکترونها و ضریبهای آنها نشان دهنده شماره لایه ( تراز انرژی ) است . حال اگر آرایش الکترونی فوق را با توجه به نکات ذکر شده تفسیر کنیم : در ضریب 1 ( لایه اول ) ، 2 الکترون ، در ضریب 2 ( لایه دوم ) ، جمعاً 8 الکترون و به ترتیب در لایه های 3 و 4 نیز ، 8 و 1 الکترون وجود دارد .

انرژی یونش :

مقدار انرژی لازم برای جدا کردن سست ترین الکترون ( الکترون بیرونی ترین لایه ) از یک اتم گازی و تشکیل یون مثبت گازی را انرژی نخستین یونش می گویند . همچنین مقدار انرژی لازم برای جدا کردن الکترون بعدی از یک یون گازی +1 و تشکیل یون گازی +2 را ، انرژی دومین یونش می نامند . ما انرژی های یونش را به ترتیب به این صورت نام گذاری می کنیم . IE₁,IE₂,... که به ترتیب انرژی نخستین یونش و دومین یونش هستند . ( توجه داشته باشید که واحد انرژی یونش کیلوژول بر مول است . )

مقایسه انرژی های یونش متوالی اتم یک عنصر :

انرژی دومین یونش اتم یک عنصر بیشتر از انرژی نخستین یونش آن است . زیرا جدا کردن الکترون از یک اتم خنثی آسانتر از جدا کردن الکترون از یک یون مثبت است . توجه داشته باشید که الکترون بار منفی و یون مثبت ،  بار مثبت دارد ، پس بین آنها نیروی جاذبه وجود دارد . و هر چه بار مثبت یک یون بیشتر شود ، جدا کردن الکترون از آن دشوارتر می شود . و به این ترتیب می توانیم انرژی های یونش متوالی یک عنصر را به این صورت مقایسه کنیم : انرژی یونش سوم بزرگتر از دوم و آن هم به مراتب بزرگتر از انرژی یونش اول است .

مفهوم جهش در انرژی های یونش متوالی اتم یک عنصر :

اگر به شکل اول صفحه 23 کتاب نگاه کنید در نمودار دو تغییر ناگهانی در مقدار انرژی یونش وجود دارد که به آنها جهش بزرگ یا عمده می گویند . برای توجیه یک مثال دیگر می آورم : اگر همان مثال اتم پتاسیم را بررسی کنیم : انرژی نخستین یونش صرف جدا کردن الکترون لایه آخر می شود ولی با اعمال انرژی دومین یونش دیگر الکترونی در لایه آخر وجود ندارد و الکترون از لایه ما قبل آخر جدا می شود که به هسته اتم نزدیکتر است پس باید انرژی بیشتری برای جدا کردن آن وارد کنیم . پس یک جهش در بین IE₁,IE₂ اتفاق می افتد ، ( یعنی اختلاف بین IE₁,IE₂ زیاد است . ) . ولی در انرژی های یونش سوم و چهارم الی نهم به دلیل وضعیت نسبتاً مشابه این الکترونها ، انرژی های یونش مربوطه آنها نیز تقریباً به هم نزدیک هستند و اختلاف قابل ملاحظه ای ندارند ، ( ولی در هر بار به دلیل اشاره شده در اول بحث به مقدار کم انرژی یونش افزایش می یابد . ) و باز هم در بین IE₉,IE₁₀  بدلیل عوض شدن لایه ، انرژی یونش یک جهش دیگر نشان می دهد . و همینطور در بین IE₁₇,IE₁₈  ، نیز به همین ترتیب . نتیجه اینکه جهش نشان دهنده این است که به یکباره مقدار انرژی لازم برای جدا کردن الکترون ،  از یک الکترون  به الکترون بعدی اختلاف فاحشی پیدا کند ، که این به دلیل افزایش ناگهانی جاذبه هسته اتم به الکترون است که به سبب وجود الکترون بعدی در لایه نزدیکتر ایجاد می شود . حال شما با توجه به این توضیحات می توانید به راحتی شکل صفحه 23 کتاب را توجیه کنید .